Agroenergia słoneczna to rozwiązanie fotowoltaiczne polegające na instalacji modułów na dachach budynków wykorzystywanych w działalności rolniczej i rolno-przemysłowej: stajni, hal magazynowych, magazynów, budynków przetwórstwa spożywczego, mleczarni, winiarni, szklarni.
W ten sposób nie dochodzi do zużycia gruntów: instalacja nie odbiera powierzchni uprawom, lecz wykorzystuje wyłącznie istniejące pokrycia dachowe.
Instalacje agro-solarne mają zazwyczaj moc od 6 do 1 000 kWp, dostosowaną do autokonsumpcji przedsiębiorstwa. Wyprodukowana energia zasila wewnętrzne odbiorniki, takie jak chłodnictwo, procesy przetwórcze i klimatyzacja, zmniejszając zależność od sieci oraz narażenie na zmienność cen energii.
Zasada działania jest taka sama jak w przypadku tradycyjnego systemu fotowoltaicznego: moduły zainstalowane na dachu wychwytują promieniowanie słoneczne, ogniwa przekształcają energię w prąd stały, a falownik zamienia ją na prąd przemienny wykorzystywany przez odbiorniki przedsiębiorstwa.
Specyfika agroenergii słonecznej polega na integracji z budynkiem rolniczym lub rolno-przemysłowym, ze wszystkimi wynikającymi z tego konsekwencjami technicznymi: nośnością konstrukcyjną dachów, ekspozycją, integracją z obciążeniami elektrycznymi procesów produkcyjnych.
Zintegrowany projekt agro-solarny może obejmować, oprócz instalacji fotowoltaicznej, również dodatkowe działania o wysokiej wartości: usunięcie i utylizację azbestu z pokryć dachowych, izolację termiczną dachu, systemy wentylacji wspierające dobrostan zwierząt oraz systemy magazynowania energii elektrycznej w celu zwiększenia autokonsumpcji. W ten sposób inwestycja przekształca się w kompleksową modernizację budynku wykorzystywanego w działalności.
Zastosowanie instalacji agro-solarnej odpowiada na cele energetyczne, środowiskowe, a w konsekwencji również ekonomiczne:
Strukturalne obniżenie kosztów rachunków za energię elektryczną dzięki autokonsumpcji i ograniczenie narażenia na zmienność cen
Wykorzystanie istniejących pokryć dachowych jako aktywa produkcyjnego, bez jakiegokolwiek zużycia gruntów rolnych
Redukcja emisji CO₂ oraz zastąpienie pokryć dachowych zawierających azbest bezpiecznymi i izolacyjnymi materiałami
Wzmocnienie profilu ESG i pozycji handlowej wobec łańcuchów dostaw oraz sieci handlowych wymagających dostawców o niskim wpływie na środowisko
Oba terminy są często mylone, ale oznaczają różne rozwiązania. Agrowoltaika przewiduje instalację modułów bezpośrednio na terenach rolniczych, na podwyższonych konstrukcjach lub między rzędami upraw, w połączeniu z działalnością rolniczą lub hodowlaną.
Wytyczne MASE przewidują ciągłość działalności rolniczej lub hodowlanej oraz określone wymagania dotyczące integracji produkcji energii i upraw, wraz z obowiązkiem monitorowania wyników rolniczych i energetycznych w czasie. Agroenergia słoneczna natomiast stosuje się wyłącznie do pokryć dachowych budynków wykorzystywanych w działalności i w żaden sposób nie ingeruje w uprawę gleby.
| Caratteristica | Agrisolare | Agrivoltaico | Fotovoltaico a terra |
|---|---|---|---|
| Posizione | Coperture edifici agricoli | Terreno agricolo | Direttamente al suolo |
| Consumo di suolo | Nessuno | Nessuno (coesistenza) | Sì |
| Attività agricola | Non interferita | Continuativa, integrata | Esclusa |
| Destinatari principali | Allevamenti, caseifici, agroindustria | Imprenditori agricoli su terreno coltivato | Operatori energetici |
Dla wielu przedsiębiorstw stanowią one opcje możliwe do zastosowania równolegle, w zależności od dostępnych powierzchni i celów produkcyjnych.
Agroenergia słoneczna odpowiada za część zapotrzebowania energetycznego przedsiębiorstwa, ale nie za całość. Produkcja fotowoltaiczna jest bowiem niestabilna: skoncentrowana w godzinach dziennych, zależna od warunków pogodowych i pozbawiona komponentu cieplnego. Dla przedsiębiorstw rolnych i rolno-przemysłowych o ciągłym zapotrzebowaniu na energię elektryczną i ciepło sama agroenergia słoneczna nie zapewnia autonomii energetycznej.
W takich kontekstach połączenie agroenergii słonecznej i kogeneracji stanowi szczególnie skuteczne rozwiązanie. Instalacje kogeneracyjne na biogaz opracowane przez AB, za pośrednictwem autorskiego systemu ECOMAX®, jednocześnie produkują energię elektryczną i cieplną, pracując 24 godziny na dobę, 365 dni w roku.
W sektorze rolnym kogenerator i instalacja fotowoltaiczna działają synergicznie, aby zasilać produkcję biometanu, tworząc wydajny i samowystarczalny ekosystem energetyczny. W tych instalacjach kluczowe znaczenie ma optymalne zarządzanie różnymi nośnikami energii: jest to funkcja realizowana przez ABtimizer, oprogramowanie opracowane przez AB, które działa jak prawdziwy mózg energetyczny.
Analizując w czasie rzeczywistym dane dotyczące produkcji i zużycia, ABtimizer koordynuje kogenerator, instalację uzdatniania biogazu, moduły fotowoltaiczne oraz systemy magazynowania i w każdej chwili określa, kiedy produkować, zużywać, magazynować lub oddawać do sieci energię, na podstawie funkcji celu oceniającej koszty, przychody i zapotrzebowanie energetyczne instalacji.
ABtimizer realizuje dwa podstawowe cele: maksymalizację autokonsumpcji wyprodukowanej energii oraz zapewnienie, aby ta autokonsumpcja pozostała efektywna i zrównoważona w czasie. W instalacjach biometanowych bardziej efektywne zarządzanie zużyciem własnym uwalnia większą ilość biogazu do procesu uzdatniania, zwiększając produkcję biometanu i jednocześnie wzmacniając niezawodność operacyjną instalacji. Zarządzanie energią staje się w ten sposób strategiczną dźwignią konkurencyjności.
Droga zgodna z wizją ABetter Way, którą AB promuje jako globalny punkt odniesienia dla rozwiązań w zakresie zrównoważonej energii.
Agroenergia słoneczna we Włoszech jest wspierana przez program Parco Agrisolare zarządzany przez GSE w ramach PNRR, realizowany w kilku edycjach z bezzwrotnymi dotacjami do 80% kosztów kwalifikowanych.
Dofinansowanie przyspiesza zwrot z inwestycji, ale strukturalna autokonsumpcja sprawia, że agroenergia słoneczna jest zrównoważona również samodzielnie, z okresami zwrotu zgodnymi z planowaniem finansowym przedsiębiorstwa rolnego lub rolno-przemysłowego.
